De juf heeft geen energie meer
reportage, gepubliceerd op 02 Oct 2017, door Leonie Veenstra

Vijf oktober gaan de basisschoolleraren opnieuw staken. Te hoge werkdruk, teveel administratieve taken en een laag salaris zorgen voor ontevredenheid bij de leraren. Hoe is het om als jonge vrouw in een sector te werken die bekend staat om de stakingen en vakanties? Een dag mee met de basisschooljuf.

Dinsdag, kwart over zes. De slaapkamer is nog pikdonker als de wekker begint te zoemen. Elisa wrijft in haar ogen en zucht. Met een loom gebaar drukt ze de wekker uit. Een nieuwe schooldag staat voor de deur. Een klein uur later, na een korte douche en een vlug ontbijt, rijdt Elisa richting Almere Parkwijk. Sinds drie jaar werkt ze op basisschool Het Zonnewiel in Almere. Maar dat wil ze zeker niet haar hele leven blijven doen. Daarom volgt ze een master pedagogiek. Dat geeft haar hopelijk de kans om verder te komen dan juf. Het beleid bepalen van een school of gemeente, dat lijkt haar wel wat. Want met dat beleid is het nodige mis, zoals ze dagelijks aan levende lijve ondervindt.

Om tien over acht loopt ze de docentenkamer binnen. Ze is net klaar met de dagelijkse voorbereidingen in de klas: de kring neerzetten en benodigdheden voor de eerste opdracht op tafel zetten. “Goedemorgen”, begroet ze haar collega’s. De meeste zijn de veertig gepasseerd. Elisa is veruit de jongste met haar 24 jaar. Ze is blij met haar collega’s, ze kan altijd wel bij een van hen terecht als ze een lastig kind even zat is.

Om kwart over acht loopt ze terug naar het lokaal van de Eenhoorngroep. Elisa verwelkomt vrolijk elk kind bij de deur en stuurt om half negen de ouders weg. De ochtend begint zoals elke dag met het kringgesprek. Het is steeds weer een hele uitdaging om alle kinderen op hun stoel te houden. Als kleuterjuf moet je heel veel geduld hebben. Na de kring bouwen de kinderen samen een toren. Ze tellen hardop de blokken die ze gebruiken. De hulpjes van de dag, Art en Djessamy, ruimen de blokken enthousiast weer op.

De kleuters mogen hierna in groepjes gaan spelen. Een groep gaat met een werkje aan de slag. Elisa moet nu goed in de gaten houden hoe de kinderen deze taak volbrengen want alles moet gedocumenteerd worden. Hoe de kinderen hun pen vasthouden, hoe ze vouwen en of ze binnen de lijntjes kleuren. Als ze iets niet goed doen maakt ze daar een aantekening van. Zo maakt de vierjarige Chimaka een fout bij het tellen en kleuren van de potloden en schrijft Elisa dit meteen op. Als zij nu niet goed leert tellen kan dit problemen opleveren in de toekomst. Elisa noteert dit dus op de werkjeslijst. Vervolgens maakt ze hier een plan bij en houdt ze de voortgang elke dag bij. Dat is veel werk en voor Elisa voelt het nogal overbodig.

Alles registreren en opschrijven
Ze weet als docent ook zonder de plannen en lijsten welk kind extra aandacht nodig heeft. Zo is er een kind waarvan de ouders geen Nederlands spreken. Dikke kans dat het kind zelf dan een taalachterstand heeft en je hier extra mee moet oefenen. Een deel van die tijd gaat nu naar het documenteren van het probleem en de mogelijke oplossingen. Dit is een van de beleidsproblemen waar Elisa moeite mee heeft. Het kind zelf wordt er niet beter op als Elisa tot in den treure elke dag opnieuw de achterstand registreert. Het levert daarentegen wel frustratie op bij Elisa die meerdere kinderen in de klas heeft met een achterstand en dus veel aan het registreren en opschrijven is.

Tot kwart over twaalf is Elisa constant bij de kinderen. Dan begint de pauze tot tien voor een. In de pauze is ze ook echt even weg bij de kinderen. Bij de kleuters is er geen nakijkwerk dus als in de pauze de overblijfmoeders komen, kan ze eindelijk even bijkomen. In de pauze heeft niemand het over de aankomende staking. De te kleine koffiekamer zit vol met lunchende leraren en ook in de gang staan er een paar. Als er naar gevraagd wordt geven de leraren aan de staking wel te volgen.

De directeur van de school, Herman Brunen, die ook in de koffiekamer zit, bepaalt of de leraren mee kunnen doen. Hij laat dit afhangen van de overkoepelende scholenorganisatie, die de staking moet gedogen. Dit is nog niet officieel besloten, dus het is nog niet duidelijk wat de leraren gaan doen. Bij de vorige staking deed de school mee aan de actie om een uur later te laten beginnen. Maar de leraren zelf hadden daar niet zoveel aan. Het werk van Elisa werd er niet minder om, dus is ze uiteindelijk een uur langer gebleven om alles af te maken.

Na de pauze gaat ze weer helemaal opgeladen met de kleuters naar de gymzaal. Naast het kijken hoe iedereen het doet, besteedt Elisa ook veel tijd aan leerlingen die extra aandacht nodig hebben. Je mag een kind niet zomaar meer doorsturen naar een bijzondere school. Ze krijgt dus veel kinderen binnen waar iets mee is en waar meer tijd aan moet worden besteed. Voor elk kind schrijft Elisa een eigen plan, naast de groepsplannen. Er zijn plannen voor elk gebied zoals taal, rekenen of motoriek. Daarin heb je drie groepen normaal, beter dan normaal en minder dan normaal. Die plannen staan vol met ontwikkelingspunten en leerdoelen en ook die moet Elisa allemaal inplannen en registreren.

School uit, juf Elisa blijft
Om kwart over drie gaat de school uit en om half vier zijn de kinderen weg. Elisa gaat nog niet naar huis. Eerst evalueert ze de opdrachten van vandaag en dan begint ze aan de voorbereidingen voor de volgende dag. Ook zijn dit de momenten dat ze werkt aan rapporten en ouderavonden voorbereid. Op dinsdag en donderdag komen hier vergaderingen bij en blijft het andere werk liggen. Woensdagen zijn voor haar master en het huiswerk dat daarbij hoort wacht thuis op Elisa, voor de avonduren. Rond kwart over vijf rijdt ze vermoeid weg.

Regelmatig neemt Elisa werk mee naar huis omdat ze het niet allemaal af krijgt op een dag. De administratieve rompslomp kost veel tijd, maar ook de steeds hogere druk van ouders maakt het voor haar een pittig beroep. Als een kind ergens niet goed in is, kijken ouders vaak naar de docent in plaats van naar het kind zelf. En dat ze thuis extra oefenen lijkt bij de leerlingen van Elisa ook onmogelijk. Het lesgeven zelf maakt dat ze het werk erg leuk vindt. Vooral het de kinderen bezig zijn maakt haar dagen super afwisselend en kleurrijk. Maar al die andere taken binnen het huidige systeem zorgen ervoor dat ze dit niet voor altijd wil blijven doen. Ze heeft er de energie gewoon niet voor.

Wil je weten waarom de leraren gaan staken, klik dan hier.