Backpackers op de motor door Vietnam: Geen rijbewijs? Geen probleem!
reportage, gepubliceerd op 02 Oct 2017, door Celine Toering

Motorrijden in Vietnam is razend populair en niet alleen onder de eigen bevolking. Steeds meer backpackers besluiten om zonder enige ervaring een motor te kopen en daarmee het hele land door te reizen. Gevaarlijk? Jazeker. Fantastische ervaring? Absoluut.

Daar sta ik dan, bij een mechanicashop, aan de rand van de meest chaotische stad waar ik ooit ben geweest: Hanoi. Nog nooit heb ik tussen zoveel nieuwe motoren, oude motoren en motoronderdelen gestaan. Vietnamese jonge mannen met vuile handen en smeer op hun gezicht knutselen, tussen het pijproken door, motoronderdelen aan elkaar.

Mister Viet, een kleine maar mondige Vietnamese man die tussen alle telefoontjes door mij zo goed mogelijk probeert te helpen, runt deze mechanicashop. Of Viet zijn werkelijke naam is weet ik niet, maar toeristen kunnen zijn naam goed uitspreken en onthouden. Hij praat vloeiend Engels, wat voor een Vietnamees uitzonderlijk is. In een vloek en een zucht heb ik bij deze Mister Viet voor 275,- Amerikaanse dollar een motor gekocht. Ja, je leest het goed, een motor. Een duivelse rode Honda Win met een zwart zadel. Het rode duiveltje, inmiddels dus mijn rode duiveltje, heeft een vermogen van 110cc en gaat maximaal negentig kilometer per uur.

Voor de mensen die mij niet kennen: ik ben een student van 22 jaar en de benenwagen en het openbaar vervoer zijn mijn twee beste vrienden in het ruime aanbod van vervoersmiddelen. Fietsen lukt mij ook nog wel, maar ik ben een groentje als het aankomt op scooter-, motor- of autorijervaring. Ik heb geen enkel rijbewijs in de pocket.

Wanneer ik Mister Viet vertel dat ik nul ervaring op de weg heb en totaal niet kan motorrijden, begint hij te lachen. De wijze woorden die daarna uit zijn mond komen razen nog elke dag door mijn hoofd: “Ach, motorrijden is niet zo moeilijk, je leert het on the road. Het komt wel goed met je!”

Daar sta ik dan, zo trots als een peer, met mijn net gekochte rode duivel aan de rand van Hanoi

Zoals ik zijn er tal van backpackers die zonder ervaring en rijbewijs een motor in Vietnam kopen en hierop rondrijden. Er wordt niet tot nauwelijks gecontroleerd of jij in staat bent om het voertuig te besturen. Het enige wat belangrijk is is de blue card. Deze kaart is het eigendomsbewijs van de motor. Zit deze kaart niet bij de motor, dan kan je de motor beter niet te kopen. Mocht je namelijk aangehouden worden door de politie, is de blue card het eerste waar ze naar vragen.

In de mechanicashop van Mister Viet kom ik een andere backpacker tegen en ik raak met hem aan de praat. Stephan, een 22-jarige jongen uit Boskoop, begint zijn reis in Hanoi en is net als ik van plan om meer dan 1600 kilometer verderop te eindigen in Ho Chi Mihn City. “Vroeger reed ik rond op mijn eigen schakelbrommer en toen ik vier jaar geleden in Thailand was, heb ik ook rondgereden op een motor”, vertelt hij mij als ik om zijn rijervaring vraag. “Een motorrijbewijs heb ik niet, alleen een autorijbewijs. Maar welk rijbewijs je ook hebt, het is toch niet geldig in Vietnam.”

Dat klopt. Zowel een internationaal als een Nederlands rijbewijs is niet geldig in Vietnam. Om een motorvoertuig te mogen besturen moet je officieel in het bezit zijn van een Vietnamees rijbewijs. Je kan als toerist pas in aanmerking komen voor het omzetten van je rijbewijs wanneer je een visum hebt voor langer dan drie maanden. Even een toelichting: als toerist kan je een visum aanvragen voor dertig dagen of voor drie maanden. Wanneer je langer in het land wilt blijven, moet je een werkvisum aanvragen. Je kan dus stellen dat het je best lastig wordt gemaakt om in het bezit te komen van een Vietnamees rijbewijs.

“Maar een rijbewijs heb je ook niet echt nodig”, gaat Stephan verder. “Er wordt niet naar gevraagd wanneer je een motor gaat kopen en de kans dat je onderweg wordt aangehouden is ontzettend klein. Maar je moet geen ongeluk veroorzaken, want dan ben je echt de sjaak.”

En of je de sjaak bent. Je bent in Vietnam namelijk officieel strafbaar als je zonder geldig rijbewijs een motor bestuurt. Je bent ook niet verzekerd en je kan aansprakelijk worden gesteld voor hoge kosten als je bij een verkeersongeluk betrokken raakt in Vietnam, meldt de reiswebsite van de Nederlandse Rijksoverheid.

Volgens Stephan moet je dus gewoon voorzichtig rijden. “Rij rustig en ga niet als een gek door het verkeer racen. Rij ook niet ’s nachts. Er wordt idioot gereden in dit land en in het donker zie je het andere verkeer vaak te laat.”

In Hanoi rijdt iedereen rond op tweewielige voertuigen en af en toe zie je een taxi zich tussen de puinhoop manoeuvreren. Scooters zijn niet alleen vervoersmiddelen voor een of twee mensen, maar hele families nemen plaats en puffen in het rond.

Hele families razen voorbij op de scooter. Zo ook dit gezin, ze stapten voor mijn neus op en reden lachend weg

Ondanks de chaos houdt iedereen wel rekening met elkaar. Het is even wennen en je komt al snel achter de belangrijkste verkeersregel die het land heeft: gewoon even toeteren wanneer je iemand inhaalt. Op deze manier weet zowel de persoon voor je als de tegenliggers dat je eraan komt.

Weg aan de rand van Hanoi. Ontzettend veel scooters en motoren, maar dit is nog niks vergeleken met de drukte in de binnenstad!

“Maar het is het waard”, vertelt Stephan mij. “Motorrijden brengt zo veel vrijheid met zich mee. Het is de ideale manier van vervoeren. Je beslist zelf waar je heen gaat en wanneer je vertrekt. Je rijdt dwars door de fantastische en ongerepte natuur, op prima begaanbare wegen.” De wegen zijn in Vietnam inderdaad goed te doen. Bijna alles is geasfalteerd en wanneer dat niet het geval is zijn ze daarmee bezig. Af en toen kom ik een gat in de weg tegen, maar de wegen zijn duizendmaal beter dan ik had verwacht.

Wanneer ik op mijn eigen rode duiveltje vertrek vanuit Hanoi om richting de Chinese grens te rijden, begint voor mij toch wel een hel. Ik heb ontzettend veel moeite met al het verkeer dat om mij heen vanuit alle hoeken en gaten op de weg waar ik rijd beland. Het schakelen heb ik ook nog totaal niet onder de knie en ik begin mij langzamerhand af te vragen waarom ik hier ook al weer aan begonnen ben. Maar Mister Viet had gelijk. Hoe meer ik van de stad vandaan rijd, hoe rustiger de wegen worden en on the road begin ik het rijden steeds beter onder de knie te krijgen. Na enkele dagen trotseer ik zelfs met mijn motor het Vietnamese berglandschap in het noorden.

De wegen zijn goed geasfalteerd en langzamerhand baan ik een weg door het noorden van Vietnam heen

Aangekomen in Ha Giang, de hoofdstad van de gelijknamige noordelijkste provincie van het land, kom ik terecht bij backpackershostel Kiki’s House. Ik moet mijn motor parkeren naast het hostel, waar al tientallen motoren staan. Ik ben duidelijk niet de enige met een motor. En dat is ook niet zo raar.

De stad Ha Giang is namelijk het beginpunt van de Northem Loop, een route van ongeveer 320 kilometer door de prachtige Noord-Vietnamese bergen. Kleine smalle wegen met haarspeldbochten en flinke afdalingen leiden je door het gebergte met adembenemende lang uitgestrekte rijstvelden en robuuste oerwouden.

De prachtige uitzichten die je tegenkomt op de motor. Je kan stoppen en genieten wanneer je wilt

Ik parkeer mijn motor en wanneer ik naar de ingang van het hostel loop valt me meteen op dat bijna elke backpacker een grote wond op de kuit of verbanden om ledenmaten heeft.

Ik raak aan de praat met Joran. Ex-militair en nu student sociologie uit Tilburg. Hij heeft een vriendelijke uitstraling, rossig haar en een breed postuur. Op zijn kuit heeft hij een gigantische brandwond. “Tja, de uitlaat van iemand anders motor kwam tegen mijn kuit aan. Die dingen zijn loeiend heet en het deed ook best veel pijn, maar ja, kan gebeuren.”

Uit meerdere verhalen die mij worden verteld, maak ik op dat er nog best wat ongelukken gebeuren. Velen hoor ik zeggen dat je zonder Vietnamese kiss het land ook eigenlijk niet mag verlaten. Een grapje onder de motorrijders natuurlijk, maar met Vietnamese kiss bedoelen ze een zichtbaar litteken opgelopen tijdens het motorrijden.

Joran vertelt mij ook dat hij in het zuiden van Vietnam is begonnen samen met een vriend Casper. Onderweg hebben de jongens afscheid van elkaar genomen. “Casper wilde niet verder rijden op de motor”, vertelt Joran mij. “Daarom ben ik alleen op mijn motor verder gegaan. Aan het einde van mijn reis zien we elkaar weer in Halong Bay.”

Ik besluit contact op te nemen met Casper. De 24-jarige reiziger was zoals vele Vietnamese backpackers in het bezit van een Honda Win, 120cc. “Ongeveer veertig kilometer onder Dalat heb ik een ongeluk op de motor gehad. Ik ben aangereden door een tegenligger en ik had mazzel met het feit dat ik gelijk geholpen kon worden”, vertelt Casper. “Toen ik op de grond lag kwam er een familie naar me toe gerend. Zij hebben mij naar binnen geholpen en verzorgd.”

Na het ongeval heeft Casper nog geprobeerd om verder te reizen op de motor, maar tevergeefs. “Ik had totaal geen vertrouwen meer in het motorrijden. Hierdoor was ik alleen maar bezig met de weg en niet met de wonderbaarlijke natuur om mij heen. Dat is zonde. Andere vervoersmiddelen zijn ook prima te doen, mijn motor kon zelfs bij de nachtbussen onderin worden geparkeerd. Niks is te gek in Vietnam!”

De volgende dag begin ik vol goede moed aan de 320 kilometer lange Northem Loop. En wat een avontuur! Ik geniet enorm van alle natuur om mij heen. Het gevoel van vrijheid komt gelijk bij mij naar boven. Gelukkig is er niet veel verkeer om mij heen en dat geeft mij rust tijdens het motorrijden.

Toch maak ik al snel kennis met de hardheid van het asfalt. Wanneer ik het in mijn hoofd haal om eindelijk wat gas bij te geven, zie ik een groot gat in de weg te laat. De onervaren motorrijder in mij grijpt direct en alleen naar de voorrem en daardoor slip ik keihard met mijn achterwiel weg. BAM, daar lig ik dan. Hallo asfalt. De huid van mijn onderarm, schouder en rug zijn flink beschadigd. Mijn Vietnamese kiss is geboren.

Hoe geschrokken ik ook ben, ik besluit toch om verder te rijden op de motor. Hoe meer ik naar het zuiden rij en de bergweggetjes inruil voor kaarsrechte wegen langs het strand, krijg ik ook weer meer vertrouwen in het motorrijden. Nu kan er niet zoveel fout meer gaan.

De smalle bergweggetjes hebben plaats gemaakt voor brede rechte wegen langs de kust

Tijdens mijn reis van zes weken op de motor door heel Vietnam ben ik veel politie tegengekomen, maar geen enkele keer ben ik gecontroleerd. Verhalen onder de backpackers doen de ronde dat het land zoveel geld verdient aan de motorhype onder de toeristen, dat de politie de opdracht krijgt om een oogje dicht te knijpen voor alle (onervaren) backpackers die zonder Vietnamees rijbewijs rondrijden.

Of dit waar is weet ik niet zeker. Uit ervaring heb ik gemerkt dat er zowel geen controle is bij het kopen van de motor als bij het rondrijden erop. Door het hele land, en zelfs in de meest afgelegen dorpjes, zijn mechanicashops te vinden die klaar staan om kapotte motoren van backpackers weer werkende te maken. Het lijkt er dus op dat de bevolking goed is ingespeeld op de motorhype en dat ze goed aan ons verdienen.

Ik heb verschillende Vietnamese instanties gevraagd waarom ik zonder rijbewijs en ervaring een motor kon kopen en niet gecontroleerd ben. Maar helaas heb ik geen enkele reactie gekregen.

Ik eindig mijn geweldige motoravontuur meer dan 1600 kilometer verderop in Ho Chi Mihn City. Daar verkoop ik mijn motor aan een mechanicashop, zodat mijn rode duiveltje opgeknapt kan worden voor de volgende (onervaren) avonturier. Ik vlieg weer naar huis met mijn Vietnamese Kiss als aandenken van deze geweldige reis.

In Ho Chi Mihn City, waar ik gedag zeg tegen de rode duivel die mij het hele land heeft laten zien