Podcast-presentator Thomas Rueb: ‘Een verhaal, elke dag’
interview, gepubliceerd op 19 Sep 2019, door Daan van Veen

Anderhalf jaar lang was Thomas Rueb compleet geobsedeerd door het verhaal van Laura H., het kalifaatmeisje uit Zoetermeer. Na het schrijven van de bestseller keerde de NRC-journalist al snel weer terug op de nieuwsredactie. Maar nu als presentator van de podcast NRC Vandaag. Deze carrièreswitch bleek voor hem geen probleem, ‘Gek genoeg had ik het gevoel dat het heel goed op elkaar aansloot.’

Het grote glazen redactiegebouw in het hart van Amsterdam is van binnen nog imposanter dan van buiten. ‘Doordat bijna alle muren van glas zijn kun je in alle kamers naar binnen kijken.’ Al zeven jaar is Thomas Rueb werkzaam op de redactie van NRC. ‘Maar dat is wel inclusief stageperiode. NRC zat toen nog in Rotterdam en ik deed de journalistieke master in Amsterdam. Ik was helemaal idolaat van wat nrc.next toen deed. Één verhaal op de voorpagina, met een hele duidelijke selectie in welk verhaal wel en niet gebracht werd.’

Aan zijn enthousiasme is te zien dat Thomas een echte verhalenverteller is. ‘Ik ben altijd bezig geweest met de manier waarop je een verhaal brengt. Hoe je de lezer, of op dit moment de luisteraar, zo dicht mogelijk bij een verhaal kan betrekken.’ Wanneer Thomas praat over zijn werk, merk je dat het vertellen van verhalen voor hem altijd centraal staat. 

Wat wilden jullie met NRC Vandaag de luisteraar dagelijks meegeven?
‘Dat zijn verschillende dingen. Iemand heeft ooit de ondankbare taak gehad om bij te houden hoeveel verhalen hier per dag geproduceerd worden. Dan kom je ongeveer uit op honderdvijftig artikelen per dag. Eigenlijk is het soms best wel zonde dat daar niet meer mee wordt gedaan. Een goed gelezen artikel op NRC.nl wordt een paar minuten gelezen. De podcast is een kans om met één onderwerp per dag een luisteraar mogelijk wel twintig minuten betrokken te houden. Je kunt dan nog meer de diepte in gaan dan op papier mogelijk is.’ 

‘Het is niet een kijkje in de keuken van NRC, dat is niet genoeg voor een podcast’

‘Een podcast bevat daarnaast een bepaalde vorm van binding. Journalisten zijn voor heel veel lezers gewoon namen in de krant. Het is vandaag de dag een interessante maar ook een pittige tijd voor journalisten, bijvoorbeeld door bepaalde politici, die ik hier niet bij naam hoef te noemen. Ik denk dat je hierdoor als luisteraar of als NRC-geïntereseerde meer betrokken bent bij de journalistieke keuzes die gemaakt worden. Als je hoort welk werk een journalist doet voordat een verhaal in de krant verschijnt, dan wordt ook duidelijk waarom journalistiek zo belangrijk is. Dat is natuurlijk ook een onderdeel van wat we horen te doen als NRC.’

Dus jullie besteden bewust aandacht aan die journalistiek over journalistiek?
‘Jazeker, maar er moet natuurlijk een balans in zitten. De journalist moet nooit voorop komen te staan. Neem het verhaal van Andreas Kouwenhoven deze week, een geweldig onderzoeksverhaal over salafisme op bepaalde islamitische scholen. In zo’n geval is het belangrijk om te laten zien hoe je tot die informatie komt. Maar het verhaal moet centraal staan. Het is niet een kijkje in de keuken van NRC, dat is niet genoeg voor een podcast.’

Waarom is de podcast eigenlijk zo’n populair medium geworden?
‘Je hebt een aantal aanjagers gehad. Serial heeft bijvoorbeeld het podcastlandschap een enorme zwengel gegeven. Ondanks dat het al lang voor de doorbraak bestond. Mensen realiseerden zich dat ze echt iets anders in handen hadden dan alleen radio en dat audio in sommige gevallen een krachtiger medium kan zijn dan video. ‘Video will kill the radio star’, werd altijd gezegd. Maar met een podcast prikkel je op zo’n manier de verbeelding dat je soms dichterbij de geïnterviewde en het verhaal komt dan bij video. Verder hielp het ook dat gevestigde media zoals The New York Times en Washington Post het zijn gaan omarmen.’ 

‘Een podcast is voor jou, dat speelt zich af in jouw oor, jouw wereld en op jouw moment van de dag’

Wat is volgens jou dan het verschil tussen de radio en een podcast?
‘Dat is een lastige vraag, want je hebt mensen die zeggen dat het precies hetzelfde is. Ik denk dat het vooral de grote betrokkenheid is, die je voelt als luisteraar. Een podcast is voor jou, dat speelt zich af in jouw oor, jouw wereld en op jouw moment van de dag. Daardoor voelt het heel dichtbij. Je gaat je ook al snel verbonden voelen met bepaalde podcasts, bepaalde stijlen en bepaalde stemmen. Dat is bij podcasts denk ik veel meer dan bij de radio. Op de radio voorziet men je vaak van een bepaalde behoefte aan informatie, maar verder laat je jezelf leiden door wat er voorbij komt.’

‘Natuurlijk heb je radioreportages die stilistisch heel dicht bij een podcast komen en podcasts die niet meer zijn dan ‘talking radio’. Alleen bij bepaalde genre podcasts hoor je toch wel iets wat niet vaak gebeurd op de radio. Bijvoorbeeld het gebruik van stilte in een opname. Hoe… belangrijk… het gebruik… van stilte… in een podcast is, als je spanning op wilt bouwen.’

‘Toen ik het boek Laura H. net had afgerond moest ik best wel wennen aan het idee dat ik weer gewoon artikelen ging schrijven’

Luister je zelf ook veel podcasts?
‘Nooit, haha grapje! Nee zeker, ik luister best wel wat.’ 

Ben je door een bepaalde podcast geïnspireerd?
‘Ik kan er heel lang kinderachtig over doen, maar The Daily van The New York Times is voor ons gewoon een groot voorbeeld geweest. Maar ook This American Life is een inspiratiebron. The daily is heel erg op actualiteit gericht, This American Life meer op de verhalende journalistiek. Ik denk dat wij ons een beetje daartussen willen positioneren.’

Hoe was het om elke dag over een nieuw onderwerp een podcast te maken. Terwijl je daarvoor anderhalf jaar met één onderzoek, dat van Laura H., bezig was geweest?
‘Ik ben totaal kopje-onder gegaan en geobsedeerd geweest met haar verhaal. Toen ik het boek Laura H. net had afgerond moest ik best wel wennen aan het idee dat ik weer gewoon artikelen ging schrijven. Precies op dat moment werd ik gevraagd om de podcast te presenteren. Het leek me toen juist weer spannend om iets heel nieuws te doen.’ 

‘Tegelijkertijd had het ook overeenkomsten. Zo vond ik een van de leukste dingen van het schrijven van een boek het structureren tijdens het schrijven. Om de tijd te nemen voor de vraag hoe je een spanningsboog opbouwt, een verhaal insteekt en de verhaallijn helemaal krijgt zoals je het wilt. Nu krijg ik de kans om dat elke dag in het klein te doen. Dus gek genoeg had ik het gevoel dat het heel goed op elkaar aansloot. Ondanks dat het ritme en het tempo heel anders is.’ 

Was het misschien ook verfrissend?
‘Ja natuurlijk was dat het ook. Ik vond het meteen erg leuk, maar ik merkte ook hoeveel ik nog te leren had. Er komt zoveel kijken bij het vertellen van een goed audioverhaal. Tijdens het schrijven kun je natuurlijk ook spelen met opbouw en verwachting. Je begint bijvoorbeeld een nieuwe alinea om iets te onderstrepen of duidelijk te maken dat er iets gaat gebeuren. Bij podcasts zijn er zoveel verschillende dingen die je kunt doen om duidelijk te maken waarom iets belangrijk of grappig is. Er is niet alleen een stem die het zegt, maar je kunt het ook doen met muziek. Het is een geheel eigen journalistieke vorm en een eigen kunstvorm.’

Zijn er nog andere projecten waar je in de toekomst aan zou willen beginnen?
‘Altijd een nieuw boek schrijven. Maar dat begint natuurlijk met een verhaal. Je kunt nog zo’n goede planning hebben om dingen te doen, maar dan moet er eerst een verhaal zijn en niet andersom. Dat ging ook zo bij Laura H., het verhaal kwam op mijn pad en ik dacht: dit moet een boek zijn. Als ik ooit iets tegenkom dat ook maar in de buurt komt van dit verhaal dan grijp ik het natuurlijk aan.’ 

Luister de NRC Vandaag podcast dagelijks via iTunes, Spotify, Castbox, Overcast of de NRC-app