Het verhaal van een ‘dikke’
interview, gepubliceerd op 02 Aug 2018, door Neal Luitwieler

Annelijn (23) was door obesitas al van jongs af aan een ‘dikke’, zoals ze door leeftijdgenoten werd genoemd. Ze probeerde van alles om af te vallen, maar niets werkte. Totdat ze van een vriendin over een radicale oplossing hoorde.

Annelijn was een jaar of tien toen ze naar de Esprit ging om een broek te kopen. Tijdens het passen merkte ze al dat de broek, de grootste maat die ze hadden, veel te klein was. Slechts met moeite lukte het om het kledingstuk aan te krijgen en ze kon nauwelijks ademhalen omdat het zo strak zat. Toen ze het pashokje uitliep om de broek aan haar moeder te laten zien, zeiden de winkelverkoopsters dat het haar beeldig stond. Maar Annelijn wist dat het niet waar was. Ze besefte voor het eerst dat haar gewicht een probleem was. Gefrustreerd ging ze weer naar huis. Zonder die broek.

De schoolarts had haar al een keer naar een diëtiste gestuurd, maar de kleine Annelijn was niet van plan om haar eetgedrag aan te passen. Ze was eigenwijs, altijd al geweest. Aan haar moeder lag het niet. Die maakte iedere avond een gezond Hollands prakje van aardappelen, groente en vlees, zoals de moeders van slanke kinderen dat ook doen. Maar Annelijn had meestal geen zin in een prakje. Vooral de gekookte aardappelen vond ze ongelooflijk vies. Ze snoepte liever, en aan ontbijten deed ze ook niet.

Enkele jaren na het incident bij de Esprit was Annelijn op een familiefeestje bij haar opa in Dordrecht, die daar iedere zomer in zijn volkstuintje spendeerde. In de kantine op het tuinencomplex bestelde Annelijn een colaatje, maar de krasse, oude dame achter de bar antwoordde spottend dat ze beter een cola light kon bestellen. De tranen rolden over Annelijn’s wangen. Het was slechts een van de vele nare opmerkingen die ze nog over haar gewicht te horen zou krijgen.

Omdat ze steeds meer hinder ondervond van haar obesitas, besloot Annelijn uiteindelijk toch maar om er iets aan te doen. In HAVO 5 begon ze samen met haar moeder, die ook te zwaar was, het Slim Fit-dieet te volgen. Ze dronken iedere dag speciale dieetshakes en vermeden voedsel waar veel koolhydraten in zitten. Pasta, brood en aardappelen werden vervangen door salades en vis. Het dieet leek in eerste instantie goed te werken. Annelijn verloor 30 kilo. Ze was nog steeds te zwaar, maar lang niet meer zo erg als voorheen.

Toen ze na een half jaar met het dure dieet stopte (ze wilde haar moeder niet nog meer op kosten jagen), begonnen de kilo’s er langzaam weer bij te komen. Het bekende jojo-effect. Nadat Annelijn haar Havodiploma had gehaald, verruilde ze het ouderlijk huis in Oud-Beijerland voor een eigen appartementje in Rotterdam-Zuid. Ze was toegelaten tot de Hbo-studie Leisure Management van de Willem de Kooning Academie. Toen kwamen de kilo’s er in rap tempo bij.

Om haar studie en haar appartementje te bekostigen, draaide Annelijn lange diensten in de horeca op de dagen dat ze niet op de hogeschool hoefde te zijn. Ze werkte vooral veel in de Rotterdamse evenementenhal Ahoy, dat op slechts 5 minuten fietsen van haar appartementje is gelegen. Gezond eten vond ze door haar baan erg lastig. In de enige pauze die ze tijdens haar diensten kreeg, stond er lasagne of ander vettig eten voor het personeel klaar. Ze moest er wel van eten, want anders zou ze tijdens het werken honger krijgen. Op wat blaadjes sla red je het niet tijdens een dertien uur durende dienst.

Ze probeerde nog andere diëten en nam een abonnement op de sportschool, maar niets leek te werken. Daardoor woog Annelijn in de zomer van 2016 125 kilo, ruim 50 kilo boven haar streefgewicht. Ze werd er soms onzeker van. Toen ze in dat jaar een week als vrijwilliger ging werken op een Limburgs zomerkamp voor verstandelijk gehandicapte kinderen, stond er een zwemuitje gepland. Maar Annelijn weigerde te zwemmen. Ze wilde absoluut niet dat mensen haar in badpak zagen. Toen ze kort daarna met familie een weekendje weg ging, nam ze expres haar badkleding niet mee en loog ze dat ze die vergeten was.

Nadat de zomer voorbij was, hoorde Annelijn van een vriendin die ook met ernstig overgewicht kampte dat zij een maagverkleining had gekregen. Toen Annelijn in de maanden daarna zag hoe de vriendin steeds dunner werd, begon ze deze operatie ook te overwegen. Ze twijfelde nog wel even, want is het ondergaan van een maagverkleining niet een zwaktebod? Is dat niet gemakzuchtig? Maar omdat sporten en andere diëten niet hielpen, besloot ze dat zo’n operatie de enige echte kans was om korte metten te maken met haar overgewicht en ze die daarom maar met beide handen moest grijpen.

In de winter van 2017 bezocht Annelijn voor het eerst het Bariatrisch Centrum, een behandelkliniek voor obesitas in Bergen op Zoom. Daar zei de chirurg tegen haar dat ze minimaal een BMI (Body Mass Index) van 40 nodig had om geopereerd te worden. Annelijn’s BMI lag daar nog net onder. Als haar cholesterol echter hoog genoeg was, dan zou ze ook in aanmerking komen. Om te verzekeren dat dit zo was, at ze een frietje en een frikandel speciaal vlak voordat ze terugkeerde om haar bloedwaardes te laten testen. Het werkte en ze mocht onder het mes. Het was tevens de laatste keer dat ze van een frietje zou kunnen genieten.

De maagverkleining vond plaats op 14 april 2017. Haar maag werd verkleind tot de grootte van een tennisbal. Annelijn werd verdoofd en merkte er eigenlijk niks van. Toen ze ontwaakte voelde ze in eerste instantie geen pijn, maar later die dag werd ze misselijk. Ze had continu het gevoel alsof ze moest overgeven. Omdat er niks in haar maag zat, kwam er alleen maar lucht uit haar keel. Ze vroeg zich af waar ze in hemelsnaam aan was begonnen. Was er toch niet een andere manier waarop ik had kunnen afvallen?

Na twee nachten in de kliniek mocht Annelijn naar huis en trok ze tijdelijk weer in bij haar ouders om te revalideren. Eten en drinken was een drama. De eerste dagen lukte het alleen om slokjes water binnen te krijgen. Pas anderhalve week na de operatie at ze weer iets substantieels: een cracotte, een soort luchtige cracker die al op je tong smelt. Zwaardere maaltijden waren onmogelijk. Toen haar ouders Chinese tomatensoep voor haar haalden, begon haar hoofd al na enkele lepels te draaien. Ze kreeg hartkloppingen, begon hevig te transpireren en moest snel op haar bed gaan liggen om niet flauw te vallen. Na het eten van een boterham volgden dezelfde bijwerkingen.

Uiteindelijk zou het drie weken duren voor Annelijn weer enigszins normaal kon eten. Zo makkelijk was zo’n maagverkleining niet.

Bijna tien maanden later, in februari 2018, ziet Annelijn er heel anders uit. De vijftig kilo die ze te zwaar was, is ze volledig verloren. Met een gewicht van 75 kilo zit ze nu bijna op haar streefgewicht. Ze durft weer te zwemmen en is veel energieker dan voorheen. Van bijwerkingen heeft ze geen last meer en ze heeft ook geen behoefte aan ongezond eten. Annelijn heeft de meeste van haar oude kleren moeten weggooien omdat ze te groot waren, maar dat maakt niet uit: ze vindt het inmiddels heerlijk om nieuwe kleren te passen en te kopen. Behalve bij de Esprit dan. Daar komt ze nooit meer terug.

Maagverkleining
Bariatrische ingrepen worden steeds populairder, zo blijkt uit cijfers van het Netwerk Diëtisten Bariatrische Chirurgie (NDBC). Momenteel worden er zo’n 10.000 operaties per jaar uitgevoerd in Nederland, maar de verwachting is dat dit aantal in de komende vijf jaar naar 22.000 tot 30.000 stijgt. De maagverkleining is de meest voorkomende bariatrische ingreep, maar ook de maagband, de buismaag en nog enkele andere methoden vallen hieronder. Een operatie is voor veel patiënten met morbide obesitas (een BMI boven de 40, of boven de 35 met complicaties) de enige manier om blijvend af te vallen.