Generaties XYZ: bestaan ze echt?
explainer, gepubliceerd op 02 Oct 2017, door Willemijn Dekker

Generatie Nix, de patatgeneratie, generatie Y, benamingen die nog wel eens tot veel discussie zorgen. Zo wordt generatie-Y veelal als ‘lui’ bestempeld en worden de mensen die tot generatie-X behoren gekenmerkt door hun ‘no-nonsense mentaliteit. Zie je door de generaties het bos niet meer? Door middel van deze vijf vragen mét antwoorden krijg je ze weer op de juiste volgorde.

Tot welke generatie behoor ik?

Door alle benamingen van de huidige generaties is het nog wel eens lastig om te bepalen tot welke generatie je behoort. Onderstaande tijdlijn geeft een overzicht van in welke periodes de verschillende generaties zijn geboren.

Wat zijn de kenmerken van de verschillende generaties?

Zoals in bovenstaande tijdlijn ook al is weergegeven, hebben de kenmerken alles te maken met de ontwikkelingen in dat tijdperk. Voor het overzicht hier de kenmerken op een rijtje:

Generatie (ni)X (1955 – 1980) – Het economische verval in 1979 zorgde voor een hoge werkloosheid. Deze generatie wordt vaak beschreven met de termen praktisch, zelfredzaam, relativerend en no-nonsense. Door de hoge werkloosheid greep deze generatie alles met beide handen aan. Ze stonden veelal in de schaduw van de generatie voor hen (babyboomers).
Generatie Y (1981 – 2000) – Millennials, patatgeneratie. Vaak wordt deze generatie als ‘lui’ bestempeld. Deze generatie heeft veel kansen gekregen en weet goed wat hij wil. Ze zijn zeer optimistisch ingesteld en zijn opgegroeid in een wereld waar de technologie grote sprongen voorwaarts maakte. Ze zijn individualistisch ingesteld en communicatief zeer vaardig. Doordat deze generatie zoveel kansen hebben, veranderen ze vaak van baan. Werkgevers vinden hen soms een tikkeltje verwend.
Generatie Z (2000 – 2017) – Nog niet toegetreden op de arbeidsmarkt. Er wordt verwacht dat deze generatie veel belang hecht aan het zelf inplannen van hun tijd. Ze zijn harde werkers maar willen zelf kunnen bepalen wanneer ze dit werk verrichten. Uitermate handig met online tools en goed in netwerken.

Zijn de generaties echt verschillend?

De generaties zijn wel degelijk verschillend. Maar dat komt door de de verschillende periodes waarin de generaties opgroeien. Al in het begin van de twintiger jaren werd hier onderzoek naar gedaan. Socioloog Karl Mannheim was een van de eerste die een sociologische grondslag gaf aan het verdelen van de bevolking in generaties. Volgens Mannheim verschillen de ‘ongelijktijdigen’ van elkaar door ongelijke omstandigheden. De maatschappij zag er in de jaren 60 anders uit dan nu, dus ‘mensen van toen’ verschillen met ‘de mensen van nu’. In het rapport Nederland in Generatieperspectief van het Sociaal Plan Bureau (SPB) wordt omschreven dat de jaren zestig bijvoorbeeld met veel jongerenprotesten worden geassocieerd terwijl de jaren zeventig als karakterloos te boek staan. Aan de hand daarvan zijn kenmerken geplakt aan de verschillende generaties. Die kenmerken zijn dus te linken aan historische en maatschappelijke omstandigheden. Aart Bontekoning legt in dit artikel uit hoe de kenmerken naar voren komen in een organisatiecultuur. Generatie-X is zeer bescheiden, generatie-Y zeer constructief en de generatie-Z erg eigenzinnig.

Waarom wordt er zo in termen van generaties gedacht?

Het ‘generatiedenken’ is niet nieuw. Het rapport van het SPB laat zien dat 80% van de bevolking zichzelf tot een generatie rekent. Dat komt omdat men vaak een verklaring zoekt voor bepaalde handelingen die hij/zij verricht. Daarbij zijn jeugdherinneringen een belangrijk uitgangspunt. Het maakt volgens het onderzoek van het SPB veel uit of je een bepaalde gebeurtenis meemaakt als twintigjarige of als zeventigjarige. Als je als jongeren bijvoorbeeld ten tijden van hoge werkloosheid opgroeien passen ze hun mentaliteit op aan: kansen worden met beide handen aangegrepen.

Waarom besteden media veel aandacht aan generaties XYZ?

Vooral in de journalistiek worden de verschillende generaties vaak benoemd. Vooral als het gaat om de generatie-Y te omschrijven. Hier moet wel bij worden vermeld dat het niet zozeer om het benoemen van de generaties gaat, als wel ze in context plaatsen van bijvoorbeeld scheefgroeiende demografische verhoudingen. Hiermee wordt bedoeld dat er bijvoorbeeld minder jongeren dan ouderen zijn en dat, als gevolg daarvan, het financiële draagvlak voor collectieve uitgaven kleiner wordt. Daardoor wordt de solidariteit tussen generaties ook minder. Hoe vaak hebben we Henk Krol wel niet horen mopperen dat de jongeren voor de ouderen moeten zorgen? De verschillen worden door politici en de media maar al te vaak aangehaald. Zo kwam in een onderzoek van Peter Ester in 2006 naar voren dat de generatie-Y eigenlijk boos is op de overheid omdat zij veel dingen zelf moeten betalen. Het is dus een wisselwerking tussen overheid en de media, die een benaming geven aan de verschillende bevolkingsgroepen.

Verantwoording

Van Den Broek, A., Bronneman-Helmers, R & Veldheer V. (2010). Nederland in generatieperspectief. Geraadpleegd op 12 september 2017, via https://www.scp.nl/Onderzoek/Bronnen/Beknopte_onderzoeksbeschrijvingen/Nederland_in_generatieperspectief_NIG

Via intermediar heb ik een artikel geraadpleegd die uitlegt hoe de verschillende generaties in elkaar zitten
https://www.intermediair.nl/carriere/doorgroeien/carriere-ontwikkeling/generatie-xyz-wie-zijn-dat-eigenlijk?utm_referrer=

Proefschrift Aart Bontekoning http://www.aartbontekoning.com/wp-content/uploads/MO0108.pdf

De 4 GENERATIES OP DE WERKVLOER

Ester, P., Diepstraten, I. & Vinken, H. (2006) Generatiebesef in Nederland. Geraadpleegd op 15 september, via: https://www.thijmgenootschap.nl/sites/thijmgenootschap.nl/files/artikelen/t98-1-2-peter-ester-isabelle-diepstraten-en-henk-vinken-generatiebesef-in-nederland.pdf

In de tijdlijn heb ik een YouTube filmpje geïncludeerd: