De wijn moet wel koosjer zijn
explainer, gepubliceerd op 25 Feb 2020, door Inge van Dijck
Het gevlochten brood dat wordt gegeten tijdens sjabbat

Op de tafel in het Joodse studentenhuis staan een heerlijke wijn, gebakjes met feta, soep en groenten. Het is een koosjere maaltijd bereid voor de sjabbat op vrijdagavond waar iedereen samenkomt om deze traditionele dag samen te vieren. Een avond die begint met kaarsen en Hebreeuwse liederen waarop geen vuur gemaakt mag worden, inclusief elektriciteit, en eten klaargemaakt op een bepaalde manier. Het lijkt zo ver van ons weg te staan, want wie weet er nu precies wat koosjer eten inhoudt? Iets met geschieden keukens hoor je wel eens of dingen die op een traditionele manier gemaakt worden. Deze lijst en video helpen je om te begrijpen wat het precies inhoudt.

Religie beleven gaat voor vele jongeren in Leiden heel goed samen met een levendig studentenleven vertelde ze in een recente reportage. Bar en Daniël, twee joodse jonge mannen die in een joods studentenhuis wonen in Leiden, lieten even binnenkijken in hun leven waar er ook plaats is voor religie en bijhorende tradities. Deze twee sympathieke mannen die wel houden van goede humor, lekker eten en ook een goed feestje, maken elke vrijdagavond tijd om de traditionele joodse rustdag sjabbat te vieren. Deze avond wordt meestal gezellig met familie of met een groep naaste vrienden gevierd vanaf de schemering op vrijdagavond tot en met de schemering op zaterdagavond. Het is een ervaring om dit eens mee te mogen meemaken met het mooie gezang en de interessante tradities. In een video werd er in de reportage ook een impressie gegeven over hoe het er precies aan toegaat.

Bar en Daniël vieren samen sjabbat

Bij het vieren van de sjabbat horen naast rituelen en tradities vooral ook heel veel gezelligheid en lekker eten. De gezelligheid is niet anders dan in andere studentenhuizen, alhoewel er geen mobiele telefoon te zien is of geen muziek aanstaat aangezien je op de sjabbat geen vuur mag maken wat ook inhoud geen elektriciteit aanzetten. Het eten is wel wat anders, namelijk koosjer. Kort uitgelegd is dat eten dat toegestaan is voor religieuze joden. Wat dat precies inhoud vertelt Bar in onderstaande video.

 

Koosjer eten kan dus best wel een uitdaging zijn. Om alle misverstanden over koosjer eten helemaal van de tafel te vegen, worden de belangrijkste dingen nog even op een rijtje gezet

1. Vlees en melk mogen niet samen
Deze twee mogen niet samen gegeten worden. Sterker nog, ze mogen ook niet samen klaargemaakt worden. In traditionele joodse huizen zijn er twee aparte keukens en is er ook een apart bestek voorzien voor beide.

2. Eten in een bepaalde volgorde
Omdat vlees en melk gescheiden moeten blijven, mag je ze ook niet zomaar achter elkaar eten. Je mag wel melkproducten eten, je mond spoelen en daarna vleesproducten eten, maar in omgekeerde volgorde kan het niet. Als je eerst vlees hebt gegeten moet je een uur wachten voor het eten van melkproducten. Dat is volgens de traditie in Nederland, in de rest van de joodse wereld is dat zes uur.

3. Bepaalde diersoorten worden niet gegeten 
Het is niet toegestaan om bepaalde dieren te eten. Zo mogen kameel, varken, haas, paling, garnaal en kreeft niet. Daarnaast mogen ook insecten niet gegeten worden waardoor het belangrijk is dat de groenten goed schoon zijn. De dieren die wel toegestaan zijn moeten koosjer geslacht zijn.

4. Bepaalde producten mogen alleen door een jood klaargemaakt worden
Een stukje vlees of wijntje van de supermarkt zijn niet toegestaan. Vlees mag alleen gegeten worden wanneer het is geslacht is op een rituele wijze waarbij al het bloed wordt verwijderd en de messen vlijmscherp en kaarsrecht zijn.  Daarnaast mogen ook wijn, kaas en brood alleen gehaald worden bij een joodse winkelier of kunnen zelf worden gemaakt zoals het gevlochten brood op sjabbat.

5. Er is geen alcoholverbod
Het is niet zoals in de Islam dat alcohol uit den boze is . Er mag prima een biertje of een lekkere cocktail met vrienden gedronken worden. Eén uitzondering is wel wijn: die is wel toegestaan, maar alleen als ze koosjer bereid is; door een jood en volgens de religieuze voorschriften.