Een festijn vol met boeken, en dat slaat aan
reportage, gepubliceerd op 02 Oct 2017, door Bo Steehouwer

Het Boekenfestijn trekt de komende maanden door Nederland en België. Met meer dan een miljoen nieuwe boeken strijkt het festijn in achttien steden neer. Tot en met zondag 17 september is de Jaarbeurs in Utrecht de uitvalsbasis. Twee enorme hallen vol met boeken. Niet meer van deze tijd? “Wacht maar tot het weekend. Dan staat het hier helemáál bomvol!”

Mensen met volgepropte rolkoffers, blauwe IKEA-shoppers en knalgele plastic tasjes komen me tegemoet. Die hebben hun slag al geslagen. Bij de ingang is een provisorisch opgebouwde garderobe. De metalen bouwhekken zijn afgedekt met glimmend geel plastic. Ik geef mijn tas aan een vriendelijke grijze man achter de balie. “Geniet ervan”, zegt hij en drukt een geplastificeerd groen kaartje met een nummer erop in mijn hand. Kan ik straks mijn tas weer mee ophalen. Betalen is niet nodig.

Een grote hoeveelheid blauwe boodschappenmandjes, sorry, boekentrolleys – lees ik op de witte stickers – staan opgestapeld. Klaar om gevuld te worden. Ik trek een piepend exemplaar achter me aan hal 3 en 4 in. Daar staan tafels, heel veel tafels. Aan de tafels hangen blauwe banners. ‘Welkom, je bent onder vrienden’, zeggen de grote gele letters die erop staan. En op die tafels liggen boeken. Boven die boeken hangen de gezichten van potentiële lezers. Ze aaien de boeken, pakken ze op en bladeren ze door.

Topdrukte

Hoe kan het dat het hier zo druk is? Is dit de leegverkoop van failliete boekenwinkels? “Nee, we kopen restvoorraden op bij uitgeverijen, boekenclubs en boekenwinkels”, legt medewerkster Merel mij uit van achter de infobalie. Boekhandels hebben het recht om onverkochte boeken retour te sturen naar de uitgever. Deze teruggestuurde boeken mogen vervolgens tegen gereduceerde prijzen nogmaals worden verkocht. “Zo zijn de prijzen hier een stuk lager dan in de winkel.” Het laatste boek van Dan Brown kost in de winkels rond de €35, –, maar op het Boekenfestijn €12,50. Deze prijs is in vergelijking met de andere festijnprijzen zelfs aan de hoge kant. Meer dan €5,– heb je niet nodig om te slagen.

Als ik haar laat weten dat ik het hier dan ook een drukke boel vind, begint ze te lachen. “Nee joh, kom dan van het weekend nog maar eens terug. Dan staat het hier helemáál bomvol!” Dagelijks staat een team van medewerkers klaar om het assortiment aan te vullen. Van strips tot romans (in het Engels en Nederlands) en van computer- tot woordenboeken.

Goedgemutst

De boekenmarkt in ons land zit weer in de lift. De jaarcijfers en het consumentenonderzoek over de boekensector laten zien dat we meer boeken kopen dan de voorgaande jaren. We kochten 41 miljoen boeken in 2016, tegenover 39 miljoen in 2015. In 2015 steeg de omzet met 3,5% en in 2016 met 5,3%. Na alle dalingen voor 2015, heerst er nu een positieve stemming op de boekenmarkt. Non-fictie en kinderboeken lopen voorop in de stijgende verkoop van de afgelopen jaren. School- en wetenschappelijke boeken zijn niet meegerekend. De cijfers zijn inclusief de verkoop van e-books, maar dan alleen Nederlandstalige titels.   ?   Bron: KVB Boekwerk en GfK (2016). In opdracht van Stichting Marktonderzoek Boekenvak (SMB) worden de jaarcijfers verzameld door het bureau voor marktonderzoek GfK. De verantwoordelijkheid voor het publiceren van de cijfers ligt bij KVB Boekwerk. Dit is het kennis- en innovatieplatform voor de boekensector. KVB Boekwerk heeft meerdere partners, waaronder Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds.

© Bo Steehouwer

“Jongens, ik zag net ook nog Popular Science-boeken liggen!” roept een van de jongens uit het vriendengroepje naast mij. “Oehhh!” reageert een van de meiden, en weg is het groepje. Ook bij de kinderboeken blijven opvallend veel mensen hangen. Nostalgische zuchten en enthousiaste kreten vullen hier de paden tussen de tafels. “Ahh ken je deze nog?” en “Moet je kijken!” Verderop staat een meisje uit het PopSci-groepje, alleen. Ze heeft het niet door en zit diep verzonken met haar neus in ‘Gids voor ukelele spelen’. Als ze opkijkt, haalt ze haar schouders op en sloft met een glimlach rustig verder.

Na alle paden meerdere malen te hebben doorlopen, ga ik op weg naar de kassa’s. Ook hier is het een drukke boel. Met volgeladen boekentrolleys wacht iedereen geduldig op zijn beurt. Daarna keer ik terug naar de vriendelijke garderobeman. “Dankuwel mevrouw, tot de volgende keer!” Sommige bezoekers verlaten de hal met een knalgeel plastic tasje, maar niet allemaal. De meesten hadden namelijk zelf tassen, koffertjes en boodschappentrolleys meegebracht. Zo kunnen ze beladen met boeken het festijn weer verlaten.

 
De voorloper van het Boekenfestijn werd in 1981 opgericht, onder de naam De Centrale Boekhandel. In het begin werden slechts encyclopedieën aangeboden aan thuis en op boekenmarkten. Het assortiment breidde zich in de loop der jaren uit met meer genres, maar ook gerelateerde artikelen als hobby-artikelen en kaarten. Vanaf 2013 is de naam veranderd in het Boekenfestijn. © Bo Steehouwer